Thursday, February 27, 2014

प्रतापराव गुजर पुण्यतिथी

महाशिवरात्रीच्या दिवशी सरनोबत प्रतापराव गुजर धारातीर्थी पडले होते.
त्यांच्या पवित्र स्मृतीस आमचा मानाचा मुजरा.

आपल्याला माहित आहे का?
छत्रपती राजारामांच्या आरमाराचे सर-सुभेदार सिधोजी गुजर यांचे वडील सरनोबत प्रतापराव गुजर होते.

Tuesday, February 25, 2014

मुंबईचा पोवाडा

ई. सन १७९० च्या आसपास मल्हारी नावाचा दक्षिणेतील एक मराठा शाहीर मुंबईत आला. मुंबईचे वैभव पाहून याच्या कवीमनावर फार परिणाम झाला, आणि याने दख्खनी बोलीत चार कडव्यांची एक सुंदर लावणी तयार केली.

या लावणीचं कवन खुद्द गवर्नर साहेबांसमोर करण्यात आलं. मुंबईचं इतकं सुंदर आणि विस्तृत वर्णन ऐकून त्यांनी मल्हारी शाहीरास ३०० रु बक्षीस म्हणून दिले. पण देताना शाहीरास परत आपल्या गावी जाण्यास सांगितले. हेतू असा होता की हे विस्तृत वर्णन इंग्रजांच्या शत्रूंच्या, म्हणजेच फ्रेंच आणि मराठे यांच्या, कानी पडू नये.

आपल्यासाठी यां लावणीतील आरमाराच्या वर्णनाचा उतारा इथे देत आहे.

बावडीकुं बंब बांधकर पाणी भेजवता जहाजोमें ||
हजारो आरमार खडी देखत तमासा बंदरमें ||
कांटेसे तोफा चढाकर उतार लेते किल्लेमें ||
पहाडसारिखे जहाज बनाते कारखाना गोदीमें ||
सो हत्तीसें काम ना हुवे सो एक आदमीने करना ||
उसमेंसें जहाज निकल कर बडे पानीमे ले जाना ||२||

मुंबई शहर गुलजार मुंबादेवी है ठिकाणा ||
इंग्रजकी साहेबी चलता उप्पर किल्ला नमुना ||
अजब तऱ्होंका टापु मुंबई जरा है दखनमें ||
शिव शंकर पैगंबर देव रहेते है ते बसतीमें ||

- मुंबईचा पोवाडा. शाहीर मल्हारी. लेखन साल अंदाजे ई. सन १७९०.

Monday, February 24, 2014

Naval officer's sword, Bombay Marine

Naval officer's sword, Bombay Marine
आरमारी अधिकाऱ्याची तलवार, बॉम्बे मरीन

Sunday, February 23, 2014

Flintlock pistol, Bombay Marine

Flintlock pistol, Bombay Marine, 1778.
गारगोटीवाली पिस्तुल, बॉम्बे मरीन, १७७८

Friday, February 21, 2014

Swords of Dhulap family

Swords of Dhulap family. - धुळप परिवाराच्या तलवारी.

A Distinguished naval family, which has also produced three famous Admirals. Once these swords struck fear on coast and sea alike, now rusting away.
आरमारी घराण्यांमध्ये एक नावाजलेलं नाव. या धुळप घराण्याने मराठेशाहीला तीन मातब्बर आरमारी सुभेदार दिले. एकेकाळी कोंकण आणि दर्या गाजवणाऱ्या या तलवारी, आज गंजत पडल्या आहेत.

छायाचित्र साभार व हक्क : श्री महेंद्र गोवेकर
https://picasaweb.google.com/106128858951118862412/DhulapWada?noredirect=1

Tuesday, February 18, 2014

Kolaba sea fort - जंजिरे कोलाबा

Kolaba sea fort - जंजिरे कोलाबा

Naval HQ of Marathas.
मराठा आरमाराचे मुख्यालय.

Saturday, February 15, 2014

Official Portrait of Chh. Shivaji

Official Portrait of Chh. Shivaji & the Artist G. Kamble
शिवछत्रपतींचे सरकारमान्य अधिकृत चित्र आणि त्याचे चित्रकार जि. कांबळे